© 2010 Irma Herpst

Van ENOS naar Goudse Komedie ...

De jaren 50
In het seizoen 1951/1952 wordt een groot regionaal toneelconcours georganiseerd en gewonnen door de Goudse Komedie. Gespeeld wordt in Concordia in Gouda.


De jaren 60 en 70
In deze jaren wordt er met grote regelmaat in de regio Gouda gespeeld. Het NKV gebouw aan de Westhaven 46 in Gouda en later is dit verenigingsgebouw gehuisvest aan de Stationsstraat 16. Ook wordt er opgetreden in Concordia in de schouwburgzaal aan de Westhaven 27 voor het jaarfeest St. Liduina (de zieken- en invalidenbond). De Katholiek Technische School “St. Joseph” aan de Winterdijk 14 in Gouda is ook regelmatig een speellocatie van de toneelgroep. Wat verder weg zien we ieder jaar een optreden terugkomen in het gemeentelokaal in Linschoten waar samen met het mannenkoor ‘Zanglust’ een uitvoering wordt gegeven. Eveneens een jaarlijks terugkerend evenement is de Feestelijke Kontaktavond bij de oranjevereniging “Stolwijkersluis”. Een eenmalig optreden wordt gegeven in Alphen aan den Rijn voor de bewoners van het pension (verzorgingshuis) St. Joseph. De jaarlijkse vergadering van de Katholieke Bond van Bejaarden en Gepensioneerden werd ieder jaar vergezeld van een voorstelling in het Veemarktrestaurant (ingang aan de Kazernestraat 8).


Bijzondere ijkpunten in de jaren 70
In 1971 speelt de Goudse Komedie ‘Gasten in eigen huis’ van Dick van Maasland in het Brandpunt aan de Turfmarkt 48 op een avond van het katholiek vrouwengilde. In 1975 wordt een eenacterfestival gehouden in de Goudse Schouwburg. De Goudse Komedie speelt ‘Laura’ van Dick van Maasland. In 1977 wordt met een feestavond in de Kunstmin aan de Boelekade het startsein gegeven van het organiseren van ‘open’ voorstellingen. De Goudse Komedie speelt ‘Mister-doe-het-zelf’ in een uitverkochte zaal.

Jaren 80
In 1982 ziet de productie ‘Echtgenoot te huur’ het eerste levenslicht in de Goudse Schouwburg. Misschien is dit wel de laatste voorstelling in de schouwburg, want de onderhandelingen over het voortbestaan van de Goudse Schouwburg zijn op niets uitgelopen. Op 24 april van dit jaar wint de Goudse Komedie met dit stuk de prijs van Amateur Toneel Promotie Plan. Op grond hiervan wordt de vereniging uitgenodigd door de toneelsectie van de Culturele Raad om de opening te verzorgen van het theaterseizoen in de Goudse Schouwburg. (de entree van de schouwburg was toen nog 5 gulden)

In 1982 wordt ook het SGAT opgericht en op 12 april 1983 kopt de krant “SGAT helpt Voetlicht onder de pannen”. Een gezamenlijke actie ten behoeve van toneelvereniging Het Voetlicht. In april starten de creatieve mannen met de restauratie van een 40 jaar oud decor en halen met deze actie alle kranten. In het decorcentrum van het SGAT wordt er hard gewerkt om op 15 en 16 april het decor in te zetten voor de première van het tragi-komisch blijspel ‘Het Eindpunt’. Tijdens deze voorstelling staat een zilveren drieling op de planken: Jeanne van Veen, Tiny Laan en Ria Gerts.


Pestkoppenactie 1984
De Goudse Schouwburg en de aangrenzende zaal Kunstmin dreigt op 1 juli 1984 definitief de deuren te sluiten. De slechte conditie van de gebouwen is een feit, maar de Goudse bevolking klaagde niet, er was weinig alternatief voor cultuur in de stad. De plannen tot sluiting smeekten om passende actiemaatregelen vanuit het culturele leven van Gouda. Op 9 februari 1984 kopte de Goudsche Courant: “Vreemde vogel in raadszaal” en deed verslag van het geruisloos verschijnen van een pestvogel toen de raadscommissie voor welzijnsbeleid vergaderde. Alvorens raadslid Els Schouten in de rondvraag een vraag omtrent zijn verschijning wilde stellen was de vogel weer gevlogen. De kranten stonden die week bol van vraagtekens over de geheimzinnige ‘stomme’ pestkoppen die overal in de stad de kop opstaken. Er werd gekeken, gestaard en vooral gezwegen door de actieleden achter de maskers.


Op zaterdag 18 februari werd het raadsel rond de pestkop onthuld via onder andere de Rijn & Gouwe: “Pestkop laat masker vallen”. Met een stille tocht door de stad eindigden de pestkoppen hun actie voor het behoud van de schouwburg. De stoet werd voorgegaan door de in doodgraverskleding gehulde Cor Huisman van de Goudse Komedie. Het initiatief en de coördinatie van de actie was in handen van actieve en strijdlustige leden van diverse Goudse toneelverenigingen gebundeld in het SGAT en het ATP. Namens de Goudse Komedie waren actief in de actie: Joop en Tiny Laan, Bernadette van Oosten, Hilda Vergeer, Jan Bergers, Cor Huisman en Paula Hagenaars. De actie had wel degelijk succes en de plannen voor een nieuw schouwburgcomplex was een feit. De financiering kwam uiteindelijk ook rond en de bouw kon beginnen.


In augustus van het jaar 1984 wordt een nieuw onderkomen gevonden aan de Groeneweg in een oude school. Het SGAT wordt een officiële vereniging en verbouwt de ruimte tot decorcentrum, opslag- en repetitieruimte. Geld is er niet, dus wordt alles gebouwd met oude materialen en gesponsorde goederen. Het 5 meter lange silhouet van Gouda (ooit gebruikt door Piet van de Berg in de revue ´A la carte´) sierde de geverfde egale muren. Op dit moment is het silhouet nog steeds te bewonderen door alle artiesten van de Goudse Schouwburg, aangezien deze aan de muur van het artiestencafé prijkt. Burgemeester Broekens verklaart op vrijdag 7 september de ´Bühne´ voor geopend.


Ter ere van de feestavond in Het Trefpunt van de Bouw- en Houtbond fnv speelt de Goudse Komedie op 19 oktober het blijspel ‘ Je moet er niet mee spelen’ . Dit stuk is eerder dat jaar (eind april) al in Schouwburg ten tonele gebracht. Op 18 februari 1985 zal het stuk nogmaals worden opgevoerd, nu voor de Culturele Commissie van de Stichting Dienstverleningscentrum in Waddinxveen. In het Anne Frankcentrum wordt tot op de dag van vandaag nog met grote regelmaat opgetreden door de vereniging.


Goudse Komedie wint eerste prijs toneelwedstrijd!!
In gebouw De Brug in Reeuwijk wordt de toneelwedstrijd gehouden en gewonnen door de Goudse Komedie. Burgemeester Broekens reikte de prijs uit. De jury, bestaande uit Jan Heus, Linda Mol en Gerry van Ellinckhuyzen, beoordeelde de voorstelling ‘En krijgen is de Kunst’ als beste uit de reeks van 14 voorstellingen. Naast de wisselbeker mocht de Goudse Komedie het winnende toneelstuk op 14 september nog een keer spelen tijdens een galavoorstelling in de Goudse Schouwburg en opent daarmee het theaterseizoen 85-86. Tiny Laan (Goudse Komedie) werd dat jaar uitgeroepen tot actrice van het jaar. De Goudsche Courant kopt op 16 september: “Staande ovatie voor optreden Goudse Komedie”.


Op 13 november 1988 bestaat de Goudse Schouwburg 75 jaar. Speciaal voor dat jubileum heeft Nel Oskam een bijzondere rij voorstellingen geboekt. Als klapper op de vuurpijl staat op 14 november Wall Street Crash op het programma. Een schitterende show uit Londen die speciaal voor Gouda de Nederlands tournee met 1 dag hebben verlengd. De Goudse toneelverenigingen dragen ook hun steentje bij en de Goudse Komedie speelt een aangepaste versie van het blijspel “Principes”, dat 75 jaar geleden gespeeld werd toen de Schouwburg voor het eerst haar deuren opende.


De jaren 90 beginnen met een jubileum
De Goudse Post wijdt op woensdag 28 februari een speciale pagina aan het jubileum en belicht diverse kanten van de vereniging. Zowel in de Schouwburg als in het Anne Frankcentrum trok de voorstelling “Mag het een behanger zijn” volle zalen. De uitgebreide publiciteit vooraf boekte resultaat.


Een eigen onderkomen: de Stal
In november 1992 opent wethouder Potharst feestelijk ‘de Stal’. Twaalf maanden is er door de decorploeg, de leden en de sponsors hard gewerkt aan de ingrijpende verbouwing. Het bijzondere financiële systeem waarbij de leden ‘aandelen’ konden kopen heeft deze stap mede mogelijk gemaakt. Geen subsidie van de Gemeente, maar hard werken resulteert in een prachtig onderkomen die nog steeds dienst doet als repetitieruimte, vergaderruimte, opslag en ruimte biedt aan gezellige avonden op ‘Gouds Komedische’ wijze. Ieder jaar wordt een nieuwjaarsreceptie gehouden in de Stal. Er wordt gelachen, vergaderd, er worden tranen van afscheid gelaten, maar altijd is het de Stal waar de Goudse Komedie bijeenkomt. Ton Krijnberg, die eigenhandig de Stal heeft ingericht, zakt in de Stal op 9 mei 2005 ineen en overlijd een uur later in het ziekenhuis. De vereniging krijgt een enorme klap te verwerken, maar weet zich te hervinden en komt in de Stal bijeen om verder te werken aan de jubileumproductie van 2005. De muren van de Stal zullen talloze verhalen weten te vertellen, maar een ding is zeker, de Goudse Komedie is trots op haar onderkomen en zal er zuinig mee zijn.


Regisseurs door de jaren heen
Na het verlies van zijn vrouw Attie stopt Zeger van Voornveld zijn reeks als regisseur bij de Goudse Komedie eind 1996. Zijn laatste voorstelling in maart 1996 is “Maak plaats voor mevrouw”. Jan Dullemond debuteert daarom op 24 mei 1997 in de Goudse Schouwburg met “Eens in de 1000 jaar”, een hilarische klucht van John Dole. De Goudsche Courant noemt de vereniging ‘De erfgenamen van John Lanting’. Loes Koop volgt Jan Dullemond op en neemt de vereniging mee op tournee door de repetities heen op weg naar de voorstelling op 28 maart 1998. Daarna volgde Hans Hölzel met “Oscar” in 1999. In het milleniumjaar 2000 is er wederom een jubileum te vieren, dat van 70 jarig bestaan. Op 25 maart staat “Een rondje balkon” op het toneel met twee gastspelers Ton Roonder en Jan de Wild en aan het roer staat wederom Hans Hölzel. Dan op 10 maart 2001 wordt “Geen Sex, aub” met een vernieuwde cast uit de kast getrokken en opnieuw opgevoerd. Dit keer werd ook Jan Dullemond weer in de Stal verwelkomd voor nog een jaar Goudse Komedie. Een en al herkenning, want het toneelstuk was eind jaren ‘80 ook al opgevoerd.


“Een trouwring mag niet knellen” wordt in het jaar daarop geregisseerd door Janjaap van Elst. Dit jaar spelen wij voor het eerst ook voor het publiek in Alphen aan de Rijn, in Gebouw Nabij. Ironisch genoeg neemt de vereniging in datzelfde pand kort daarop afscheid van Zeger van Voornveld als hij vlak na zijn huwelijk komt te overlijden. In 2003 wordt een uitstap gemaakt naar een andersoortig stuk geschreven door Dimitri Frenkel Frank “Pas op dat je geen woord zegt”. Liesbeth Verzijden neemt de regie voor haar rekening. De waardering van het publiek is wisselend te noemen. “Een kus van een rus” brengt samen met René Roza weer wat kluchtigheid terug in de vereniging en speelt de Goudse Komedie op zaterdag 20 maart 2004 een goede voorstelling. In het jaar 2005 staat René Roza opnieuw aan het roer en brengt een spetterende jubileumvoorstelling “De Knecht van Twee Meesters” op 22 oktober in de grote zaal van de Goudse Schouwburg. Eerder dat jaar wordt er met veel genoegen voor het eerst in Bodegraven in het Evertshuis gespeeld.


Na een druk en bijzonder jubileumjaar in 2005 duikt de vereniging in het diepe met een (tot dan toe in de regio) onbekende regisseur Paulus Thelen uit Rotterdam. Het stuk “Het zit in de familie” staat begin juni 2006 op het programma en Paulus haalt letterlijk alles uit de kast om er een spetterende show van te maken. Ook wordt er dit jaar weer in Bodegraven gespeeld, alvorens de Goudse Schouwburg wordt veroverd. Een belangrijke overstap wordt gemaakt van één avond grote zaal naar twee avonden kleine zaal en dat bevalt goed. In 2007 toch weer even de keuze voor de grote zaal voor de Komedie, omdat deze al ver voor de voorstelling van 2006 geboekt moet worden. Dit keer wederom met Paulus Thelen voor de regie met het stuk “Drie maal twee is zes teveel”, een stuk dat eerder in de jaren ’90 ook door de Goudse Komedie is gespeeld. Dan in 2008 keert Janjaap van Elst voor twee jaar terug naar de Stal om achtereenvolgens “De dader ligt op het kerkhof” en “Zusters in Zaken” (2009) te regisseren, beide voorstellingen in de kleine zaal, want dat bevalt toch wel erg goed. Voor het jubileumjaar in 2010 is Paulus Thelen weer gevraagd voor de regie en hij neemt het stuk “Verf” mee om daarmee twee avonden de Goudse Schouwburg in te gaan...